Sirküler 2026 – 054
Döviz Dönüşüm Desteği Uygulama Talimatı İle Belirlenen Yeni Usul Ve Esaslar
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 1 Ekim 2026 tarihinde “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğe İlişkin Uygulama Talimatı” yayımlanarak 2026/11 sayılı “Firmaların Yurt Dışı Kaynaklı Dövizlerinin Türk Lirasına Dönüşümünün Desteklenmesi Hakkında Tebliğ (Sayı: 2023/5)’De Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ )” ile yapılan değişikliklere ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.
Söz konusu Uygulama Talimatı ile; Tebliğ düzenlemesinde yer alan döviz pozisyonu oranı, firma satış limitleri, aracı banka yükümlülükleri, geçiş dönemi (kıst dönem) uygulamaları ve usulsüz kullanıma ilişkin idari ve mali yaptırımların detaylarına ilişkin açıklanmalar yapılmıştır.
Öne çıkan düzenlemeler özetle aşağıdadır:
• Eski uygulamada yer alan döviz alımı yapmama taahhüdü tamamen kaldırılmıştır. Yeni dönemde temel kriter Döviz Pozisyonu Oranı olmuştur. Döviz pozisyonu oranı %10’u aşan firmalar döviz dönüşüm desteğinden yararlanamayacaktır. (30 Eylül 2026 tarihi ve öncesi destekten yararlanan ve firmalarca verilen döviz almama taahhütlerinin usulüne göre yerine getirilmesi gerekecektir.)
• Döviz pozisyonu oranı Ek: C bölümünde yer alan Döviz Pozisyonu Bildirim Formuna göre oran aşağıdaki şekilde hesaplanacaktır:
Döviz Pozisyonu Oranı = Hazır Döviz Varlıkları Toplamı / maks (Net Satış Hasılatı, Aktif Toplamı)
• Destekten faydalanmak isteyen firmaların, SMMM/YMM onaylı Döviz Pozisyonu Bildirim Formunu aracı bankaya ibraz etmesi zorunludur. Söz konusu form düzenlendiği tarihten itibaren 15 gün geçerli olacaktır.
• Destekten yararlanılabilmesi için dövizlerin TCMB’ye satışında aşağıdaki süre ve belge şartlarına uyulması gerekmektedir:
– Mal İhracatı Bedelleri için; “Bedel getirme/ihbar süresi”, “İhtarname süresi” veya “Ek süre” içerisinde düzenlenmiş İhracat Bedeli Kabul Belgesine (İBKB) bağlanması ve Gümrük Beyannamesinin ibrazı gerekmektedir.
– Döviz Kazandırıcı Hizmet Gelirleri için Kesin fatura tarihinden itibaren 180 gün içerisinde satılması ve faturanın ibrazı gereklidir.
– Serbest bölgede faaliyet gösteren firmaların yurt dışına yaptıkları satışlarda, ilgili dövizlerin Serbest Bölge İşlem Formuna göre yurt dışına gönderilmek üzere serbest bölgeden çıkış yapıldığına ilişkin ilgili idarenin onayladığı tarihten itibaren 180 gün içerisinde TCMB’ye satılması gerekmektedir.
• Döviz kazandırıcı hizmetlere aracılık eden firmalar, sadece verdikleri aracılık hizmetlerinden hak ettikleri dövizleri satarak döviz dönüşüm desteğinden yararlanabilecektir.
• Dahilde İşleme Rejimi kapsamında gerçekleştirilen ihracat işlemlerinde, döviz dönüşüm desteğine esas döviz satış tutarının hesabında ihracat bedelinden bedelsiz ithalat tutarı düşülerek bulunan tutar esas alınacaktır. Bedelsiz ithalat tutarının ihracat bedeline eşit veya ihracat bedelinden fazla olması halinde destek ödenmeyecektir.
• İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Kredisi Uygulama Talimatı ile İhracat ve Döviz Kazandırıcı Hizmetler Reeskont Finansmanı Uygulama Talimatının Ek-4 üncü maddelerine göre kredi kullanan firmalara kredi vadesi boyunca döviz dönüşüm desteği sağlanmayacaktır.
• Bir firmanın limit kullanım dönemi (takvim yılı) içerisinde yararlanabileceği azami döviz dönüşüm desteği tutarı 100.000.000 TL olarak belirlenmiştir.
• Firmaların yıl içinde satabileceği toplam döviz tutarı; firmaların kârlılığı (faaliyet kârı) ve 12 aylık işgücü maliyetleri esas alınarak TCMB tarafından hesaplanacak Firma Satış Limiti ile sınırlandırılmıştır. Bu limitler yılda iki kez (Ocak ve Temmuz aylarında) güncellenecektir.
• 1 Ekim 2026 – 31 Aralık 2026 tarihleri arasındaki geçiş dönemine özel olarak; gerek Firma Satış Limiti gerekse yararlanılabilecek azami destek tutarı 0,25 katsayısı ile çarpılarak uygulanacaktır.
• Bu kapsamda firmaların 2026’nın son çeyreğinde faydalanabileceği azami döviz dönüşüm desteği tutarı 25.000.000 TL olacaktır.
• Firmaların 1 Ekim 2026 öncesinde gerçekleştirdiği döviz satışları ve faydalandığı destek tutarları bu kıst dönem limit hesaplamasında dikkate alınmayacaktır.
• Dövizin yurt dışı kaynaklı olduğunun tespiti ve tevsiki aracı bankalarca yapılacaktır. Bankalar gerekli gördüğü her türlü bilgi ve belgeyi firmalardan talep edebilecektir.
• Aracı bankalar, firmalara ödenen döviz dönüşüm desteği tutarının azami %1’i oranında komisyon tahsil edebilecektir.
• Dahilde İşleme Rejimi kapsamında gerçekleştirilen ihracat işlemlerinde, döviz dönüşüm desteğine esas döviz satış tutarının hesabında ihracat bedelinden bedelsiz ithalat tutarı düşülerek bulunan tutar esas alınacaktır. Bedelsiz ithalat tutarının ihracat bedeline eşit veya ihracat bedelinden fazla olması halinde destek ödenmeyecektir.
• TCMB veya aracı bankalar tarafından şüpheli görülen işlemler incelemeye alınabilecek ve inceleme tamamlanana kadar destek ödemesi yapılmayacaktır.
• Firmaların döviz dönüşüm desteğinden usulsüz, amaca aykırı veya gerçeğe aykırı bilgi ve belge sunularak faydalandığının tespi edilen firmaların döviz dönüşüm desteği talepleri ile Merkez Bankası kaynaklı kredi başvuruları ve kullanım talepleri, ilk tespitte 1 yıl, sonraki tespitlerde 3 yıl boyunca kabul edilmez. İlgili kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulacaktır.100.000 TL Altı İstisnası: Usulsüz yararlanılan toplam destek tutarının 100.000 TL’yi aşmadığı durumlarda, tutarın ödenmesi şartıyla 1 veya 3 yıllık süre kısıtlamaları uygulanmayacaktır.
Uygulama Talimatı 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girmiş olup, aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
Saygılarımızla
Türkçe 
English